Nargile kömürü nasıl yakılır?

Kısa cevap: Kömürü közmatikte ya da ocakta ızgara üzerinde, ara ara çevirerek her yüzü gri-kırmızı közlenene kadar (yaklaşık 6-10 dakika) ısıtın. Üzerinde siyah bölge kalan kömür hazır değildir — yarım köz hem tat bozar hem sağlıksızdır.

İyi bir içimin ilk şartı doğru kömür seçmekse, ikinci şartı o kömürü doğru yakmaktır. Aynı kömür, yarım közlendiğinde baş ağrısının ve kötü tadın sebebi olur; tam közlendiğinde saatlerce dengeli ısı verir. Bu rehberde iki yöntemi de adım adım anlatıyoruz.

Yöntem 1: Közmatikte yakmak (tavsiye ettiğimiz)

Közmatik, kömür közlemek için üretilmiş elektrikli ısıtıcıdır — evde en temiz ve en güvenli yöntem budur:

1. Közmatiği ısıya dayanıklı düz bir zemine koyun ve çalıştırın.
2. 3-4 küpü ızgaranın ortasına, rezistansın üzerine dizin.
3. 3-4 dakika sonra küplerin alt yüzü kızarınca maşayla çevirin.
4. 3-4 dakika daha bekleyin; her yüz közlenince maşayla alın.
5. Cihazı kapatıp fişten çekin.

Toplam süre 6-8 dakikadır. Alev ve koku olmaz, mutfak islenmez.

Yöntem 2: Ocakta yakmak

Közmatiğiniz yoksa kömürü ocakta da yakabilirsiniz; ama birkaç kurala dikkat etmeniz gerekir:

1. Doğrudan alev üzerine koymayın. Küpleri mutlaka bir tel ızgara ya da eski bir metal ızgara üzerine dizin. Doğrudan aleve atılan kömür dıştan yanmış görünür ama içi çiğ kalır.
2. Orta ateşte ısıtın; harlı alev küpü çatlatabilir ve kıvılcım attırır.
3. Maşayla düzenli çevirin — dört yüzün de kızarması gerekir.
4. Toplam 8-10 dakika sonunda küpler her yüzden gri-kırmızı olmalı.

Bilmeniz gereken iki dezavantaj: setüstü ocakların emayesi ve gözleri yüksek ısıdan zarar görebilir, mutfakta da bir süre yanık kokusu kalır. Düzenli içiyorsanız bir közmatik kendini kısa sürede amorti eder.

Tam köz nasıl anlaşılır?

Üç kontrol yeterli:

• Renk: Küpün her yüzü gri kül tabakasıyla kaplanmış, altından kırmızı köz görünüyor olmalı. Siyah bölge = çiğ bölge.
• Kıvılcım: Tam közlenmiş kömür kıvılcım atmaz, sakin durur.
• Koku: Doğal kömür tam közlendiğinde belirgin bir koku yaymaz. Keskin koku, ya çiğ kömürün ya da tutuşturuculu (quick-light) kömürün işaretidir.

Bunları asla yapmayın

• Yarım közle içime başlamak. "Nargile baş ağrısı yaptı" şikâyetinin bir numaralı sebebi budur.
• Mikrodalga, fırın ya da tost makinesinde yakmayı denemek. Hem cihazınızı bozarsınız hem de yangın riski yaratırsınız.
• Çakmak gazı, ispirto gibi tutuşturucular dökmek. Kimyasal buharı içiminize karışır; ayrıca ciddi alev alma riski vardır.
• Közleri elinizle ya da mutfak eşyasıyla taşımak. Köz 600-700 °C'dir; yalnızca nargile maşası kullanın.
• Kapalı, havasız odada köz bekletmek. Yanan kömür karbonmonoksit üretir; içim yaptığınız ortamı mutlaka havalandırın.

Köz hazır — sonrası?

Közleri maşayla lülenin kenarlarına dengeli yerleştirin ve ısıyı evde hazırlık rehberindeki gibi yönetin. İçim uzadıkça 20-30 dakikada bir külü silkeleyip gerekirse yeni köz ekleyin — 1 kg pakette kaç içim çıktığını kömür seçim rehberinde hesapladık.